Netanyahu’nun ‘İttifak Ekseni’

Netanyahu’nun ‘İttifak Ekseni’: Modi’nin İsrail Ziyareti Yeni Bir Cephe mi?

Doğu Akdeniz’den Hint Okyanusu’na uzanan yeni bir jeopolitik hat, Tel Aviv’de verilen fotoğraf karesiyle daha da görünür hale geldi. Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki temas, yalnızca ikili ilişkileri değil, Ankara’nın tam merkezinde durduğu bölgesel güç dengesini etkileme amacı da taşıyor.

Narendra Modi, iki gün sürecek resmi ziyareti için 25–26 Şubat tarihleri arasında resmi bir ziyaret için İsrail’in başkenti Tel Aviv’e geldi. Bu ziyaret Modi’nin İsrail’e 2017’den bu yana yaptığı ikinci devlet ziyareti olarak öne çıkmakta ve ilişkilerin tarihsel olarak  en yüksek seviyede olduğuna işaret etmektedir. Görüşmelerde ikili ilişkilerde güvenlik, savunma, teknoloji, ticaret ve inovasyon gibi alanlarda kapsamlı stratejik ortaklık hedefleri konuşuldu. Resmi ortak bildiriye göre, iki ülke özel bir stratejik ortaklık çerçevesi altında savunma, güvenlik, siber güvenlik, ticaret ve teknolojide derinleşme kararı aldı. Ayrıca Hindistan ile İsrail arasında bir serbest ticaret anlaşması perspektifi üzerinde de görüşmeler yapılıyor. Modi’nin Tel Aviv ziyareti ve Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği temaslar, yalnızca ikili ilişkiler bağlamında değil; Doğu Akdeniz’den Hint Okyanusu’na uzanan geniş jeopolitik havzada derinleştirilmek istenen yeni bir eksenin işaretleri bakımından da dikkatle analiz edilmelidir.

Bu ziyarette öne çıkan en önemli boyutlardan biri İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından tartışılan ve basında ‘ittifak ekseni’ veya ‘İttifaklar Altıgeni’ olarak adlandırılan yeni diplomatik yapılanma çabası idi. Netanyahu’nun kabine toplantısı öncesinde dile getirdiği ve ‘radikal Şii ekseni’ ile ‘ortaya çıkan radikal Sünni ekseni’ne karşı konumlanan yeni bir ittifak kurgusuna yaptığı vurgu, İsrail’in güvenlik söyleminin teopolitik bir çerçeveye oturduğunu göstermektedir. Bu söylem, yalnızca İran merkezli Şii jeopolitiğini değil, Sünni dünyadaki bağımsız güç merkezlerini de potansiyel tehdit kategorisine yerleştiren geniş bir güvenlik tanımına işaret etmektedir. Bu yaklaşım, İslam dünyasının farklı iç dinamiklerini tekil bir güvenlik sorunu olarak kodlayan ve bölgesel fay hatlarını derinleştiren bir stratejik dil anlamına gelmektedir. Netanyahu’nun ifade ettiği ‘ittifak ekseni’ Hindistan, bazı Arap ve Afrika ülkeleri ile birlikte Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni (GKRY) de kapsayan bir çerçeveden oluşmaktadır. Netanyahu’nun ‘ittifak ekseni’ söylemi İsrail’in bölgesel güvenlik politikalarının daha bloklaşmış bir yapıya evrilebileceğini göstermektedir.  Netanyahu’nun oluşturmaya çalıştığı bu ittifak, Hindistan medyasında sıkça vurgulanan, ‘İslami NATO’ olarak adlandırılan Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ilişkilerine yönelik Hindistan’ın ‘karşı hizalama’ politikasıyla da bu durum politik fayda sağlayacak bir noktada kesişmektedir.

26 Şubat 2026’de Modi, İsrail Parlamentosu’ndaki konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

‘…Bugün burada yaşayan Hint kökenli Yahudi topluluğu… modern İsrail’in inşasına katkı sağladı. Onlar İsrail’i kendi ‘fatherland’ (anayurt/fatherland), Hindistan’ı ise ‘motherland’ (ana yurt/motherland) olarak görüyorlar ve biz onlarla gurur duyuyoruz.’

‘Motherland’ (ana vatan) ve ‘fatherland’ (baba vatan) kavramları modern ulus-devlet literatüründe güçlü duygusal çağrışımlara sahiptir. ‘Ana’ metaforu genellikle şefkat, kök, kültürel hafıza ve doğuşu temsil ederken; ‘baba’ metaforu otorite, güvenlik ve kurucu siyasal düzenle ilişkilendirilir. Modi’nin bu kavramları, İsrail’de yaşayan Hint kökenli Yahudi topluluğu için kullanması, iki devlet arasında duygusal bir köprü kurma çabasıdır. Bu, klasik diplomatik dilin ötesinde, kimlik temelli bir psikolojik yakınlaştırma stratejisidir. Böylece Modi hem Hindistan’ın tarihsel hoşgörü anlatısını pekiştirir hem de İsrail’e sembolik bir güven mesajı verir. Modi’nin İsrail’de kullandığı güçlü sembolik dil, Netanyahu’nun ittifakına psikolojik zemin hazırlıyor.

Hindistan’ın Doğu Akdeniz enerji-jeopolitiğine kurumsal olarak entegre edilmesi ve Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’a karşı hizalanan bir yapıyı oluşturulup, bu yapının güçlenmesini sağlamak niyetinde olduğu açıktır. Suudi Arabistan ve Pakistan Eylül 2025’te Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması imzalamış; bu anlaşmaya göre, her iki ülke birbirine yapılan saldırıyı kendilerine yönelik bir saldırı olarak değerlendirecekleri yönünde taahhüt vermişlerdi. Türkiye’nin de Pakistan ile müttefiklik ilişkileri, savunma iş birlikleri ve Suudi Arabistan ile onarılan ilişkiler Hindistan açısından Türkiye’nin bu ittifaka katılma ihtimalini doğurmuştur. Hindistan’ın GKRY ile geçtiğimiz yıl vardığı mutabakat ve kamuoyuna yansıyan “3+1” senaryoları, Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin gücünü sınırlamaya yönelik yeni bir diplomatik-militarist ağın inşa edilmek istendiğine dair değerlendirmeleri güçlendirmiştir. İsrail-GKRY-Yunanistan üçlüsünün son yıllarda enerji ve güvenlik alanında geliştirdiği iş birliği mekanizmaları, Türkiye’yi dışlayan bir deniz yetki alanları ve enerji koridoru tasavvuruna dayanmaktadır. Hindistan’ın bu denkleme dâhil edilmesi, Doğu Akdeniz’i yalnızca bölgesel değil, Asya bağlantılı bir güç rekabeti alanına dönüştürme potansiyeli taşımaktadır. Bu durum, Türkiye’nin “Mavi Vatan” doktrini ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları mücadelesi bağlamında doğrudan stratejik önem arz etmektedir.

Öte yandan Netanyahu’nun dile getirdiği ‘radikal eksenlere karşı yeni ittifak’ söylemi, İran-ABD-İsrail gerilimi bağlamında da değerlendirilmelidir. İran ile ABD arasındaki kronik gerilim, İsrail’in bölgesel güvenlik politikalarını genişletme çabalarını radikalleştirme eğilimini arttırmaktadır. Hindistan’ın İran ile tarihsel enerji ve ulaştırma bağlantıları (örneğin Çabahar Limanı üzerinden Orta Asya açılımı) dikkate alındığında, Modi’nin Tel Aviv ziyareti Hindistan’ın denge politikasında yeni bir ağırlık kaymasına işaret edebilir. Hindistan, bir yandan ABD ile stratejik ortaklığını derinleştirirken, diğer yandan İsrail ile savunma sanayi iş birliğini artırmakta; bu durum da İran’la olan ilişkilerinde daha temkinli ve mesafeli bir çizgiye evrilmesine neden olma potansiyeli taşımaktadır.

Ayrıca, Hindistan’ın aynı anda İsrail ve ABD ile stratejik ilişkilerini derinleştirirken, enerji güvenliği söz konusu olduğunda Rusya’dan petrol alımını sürdürmesi, Yeni Delhi’nin blok siyasetinden ziyade ‘çoklu denge’ stratejisi izleyebileceğini de göstermektedir. Hindistan, Batı ile ticari, savunma ve teknoloji alanında entegrasyonunu artırırken, Moskova ile ekonomik bağlarını koparmayarak stratejik otonomisini korumayı hedeflemektedir. Bu tablo, Modi yönetiminin ideolojik değil çıkar odaklı bir jeopolitik pragmatizm benimsediğini ortaya koymaktadır.