Güvenlik Çalışmaları

Suriye’de Terörün Marka Yönetimi

Cüneyt KÜSMEZ Ocak 15, 2026 7 min read 0

Suriye’de Terörün Marka Yönetimi: SDG Maskesi Altında PKK/KCK Yapılanması

Terör örgütü PKK, elebaşının 1999’da yakalanmasının ardından 2003 yılında Suriye’yi faaliyet sahası belirleyerek siyasi teşkilatlanmasını PYD, silahlı yapılanmasını ise YPG olarak adlandırmıştır. 2005 yılına gelindiğinde; Türkiye, İran ve Irak’taki terör uzantılarını KCK çatısı altında birleştiren örgüt, bu yapılanma ile dört ülkenin sınırları içerisinde sözde siyasi ve silahlı bir mücadele hedeflediğini beyan etmiştir. 2012’de Suriye’nin Dera şehrinde başlayan Esad karşıtı gösteriler sonrasında bölgeyi hâkimiyeti altına almaya çalışan DEAŞ terör örgütü gibi KCK da müstakil bir yönetimi hedeflemiş ve bu durumu fırsat olarak görmüştür. Nitekim 2013’de Afrin, Ayn’el-Arab ve Haseke’de Geçici Geçiş Yönetimi adı ile Suriye merkezi yönetiminden ayrıldığını ilan etmiştir. Bir yıl sonra bu üç bölgeyi;

2014’de “Özerk Kanton”,
2016’da “Kuzey Suriye Yönetimi”,
2018’de “Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi”,
2023’de ise “Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi” adı ile yöneteceğini ve Suriye merkezi yönetiminin hiçbir etkisinin olmadığını ilan etmiştir.

PKK terör örgütünün Suriye yapılanması olan PYD-YPG terör örgütü, 2015’te ise bölgede DEAŞ ile mücadelede güç birliği gerekçesi ile Süryani Askeri Konseyi, El-Sanadid, Ceyş’el-Suvar olarak kendilerini tanımlayan Süryani ve Arap gruplar ile birleşerek 11 Ekim 2015’te Suriye Demokratik Güçleri (SDG-HSD) adı ile yeni bir oluşumu ilan etmiştir. Bu tarih aynı zamanda ABD’nin Ulusal Strateji Belgesi’nde DEAŞ ile mücadele adı ile PYD-YPG terör unsurlarını “yerel silahlı ortak” olarak kabul ettiği bir döneme rastlar.

Böylelikle PYD-YPG terör örgütü, ABD tarafından sağlanan destek ile PKK ve KCK terör örgütü çatısı altında bölgede giderek etkisini artırmaya başlamıştır. Ancak Türkiye’nin 24 Ağustos 2016’da Fırat Kalkanı ile başlayan 20 Ocak 2018 de Zeytin Dalı, 9 Ekim 2019 Barış Pınarı ve 27 Şubat 2020 Bahar Kalkanı harekâtı ile PKK/PYD-YPG terör örgütünün Suriye’nin kuzeyinde hâkim olmak ve yönetmek istediği sözde özerk bölgeleri kontrol altına almayı başarmış ve teröristlerin bölgedeki faaliyetlerini önemli ölçüde engellemiştir. İcra edilen harekâtlar sonrası ise bölgede, teröristlerin muhtemel faaliyetlerini engellemek, Türkiye’ye sızmaları ve eylemleri önlemek maksadıyla Afrin’den (Suriye) Irak’a (Hakurk) kadar sınır hattının ötesi ve derinliğinde sürekli-baskılı nokta ve bölge operasyonları (Pençe serisi) ile alan hâkimiyeti sürdürülmüştür.

8 Aralık 2024’te Suriye’de Esad rejiminin yıkılarak Eş-şara’nın devlet başkanlığında kurulan geçici hükümetin artık Suriye’nin üniter bir devlet yapısı olduğunu ve bürokrasi ile ordu yapısının yeniden düzenleneceğini ve ülke yönetiminde merkezi bir anlayışın hakim olacağını açıklaması ile anayasal bir düzenin uygulanacağı anlaşılmıştır. Eş-Şara devlet başkanlığındaki Suriye yönetimi, bu kapsamda silahlı tüm unsurların merkezi yönetime entegrasyonunu zorunlu kılmıştır. Bu kapsamda SDG ile 10 Mart 2025’te 8 maddelik bir mutabakat yapılmış ve bütün silahlı unsurların Suriye Ordusu’na tabi olması ve Suriye yönetiminin alacağı kararları uygulaması gerektiği ifade edilmiştir. Bu kararlar arasında;

Etnik ve dini kimliklerine bakılmaksızın herkesin siyasi temsiliyet ve siyasi faaliyetlere katılım hakkının olduğu,
Kürt toplumunun Suriye Devleti’nin ayrılmaz bir parçası olduğu,
Her türlü silahlı çatışmanın durdurulması,
Sivil ve askeri kurumların entegrasyonu,
Göçmenlerin güvenli dönüşü,
Terörle mücadelede,
Parçalanma ve ayrılıkçı söylemlerinin kullanılmaması,
Ortak yürütme komiteleri kurulması hususları yer almıştır.

Ancak en önemli maddesi olan “sivil ve askeri kurumların entegrasyonu” konusu, SDG tarafından hayata geçirilmediğinden diğer maddelerde de ilerleme sağlanamamıştır. Bu durumun iki ana nedeni vardır: Birincisi, PKK/PYD-YPG terör örgütü tarafından ABD’den sağlanan destek ile Suriye’nin kuzeyinde özerk bir yönetimin hayata geçirilmesi; ikincisi, bu suretle Suriye’nin kuzeyinde ısrarla istediği ademimerkezi bir yapının diğer bölgelere de örnek teşkil etmesi sağlanarak Suriye’nin üniter yapısının bozulması niyetidir. Nitekim Afrin’den Kamışlı’ya kadar Suriye’nin kuzeyi dağınık haldeki Kürt nüfus baskı altına alınarak kontrol edilmek istenmektedir.

PYD-YPG terör örgütünün bundan maksadı, Halep kuzeyindeki Eşrefiye ve Şeyh Maksut mahallerindeki meskûn Suriyeli vatandaşları baskı altında tutarak bu bölge üzerinden batıda Afrin’e, kuzeyde Tel Rıfat’a ve doğuda ise Münbiç ve Ayn İsa ile bağlantıyı sürdürmek ve güneyden ise Rakka ve Deyrizor ile irtibatı muhafaza ederek Haseke ve Kamışlı ile Suriye Kuzeydoğusunda sözde özerk yapıyı Şam’a karşı bir güç birliği adı ile SDG sözde oluşumunu öne çıkarmaktır. Diğer taraftan önemli bir durum ise Kamışlı’da Barzani’nin de destek verdiği ve 15 Mart 2025 ile 15 Nisan 2025’te Irak kuzeyindeki birçok silahlı ve/veya siyasi Kürt oluşumların katıldığı Ulusal Kürt Konseyi adı altındaki toplantıda SDG’ye destek verilerek özerk yapı savunulmuş ve bu yönde karar alınmış olmasıdır.

Türkiye gelişmeleri takip etmekte ve bu konuda birçok kez SDG örtüsü ile terör örgütünün söz konusu faaliyetlerinin tehdit içerdiği ve yeni dönemde Suriye Devleti ile 10 Mart mutabakatına uygun olarak entegrasyonun sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Son dönemde Halep kuzeyindeki iki mahallede halkın baskı altında tutulması, günlük yaşantılarının kısıtlanması ve mahalle giriş-çıkışlarının tutularak kontrol edilmesi Suriye Devleti’nin egemen haklarını ihlal etmektedir. Bu nedenle Suriye kolluk kuvvetleri asayişi sağlamak maksadıyla yaptığı iki günlük müdahale ile 11 Ocak 2026 tarihinde sükûneti yeniden sağlamıştır. Ancak SDG adı altında PKK/PYD-YPG teröristlerinin bölgeden bir kısım unsurlarını çektiğini belirterek “Şam hükümeti ile anlaşma sağlandı” şeklindeki ifadesi sözde özerk yapıya meşruiyet kazandırma çabasıdır.

Türkiye, bir taraftan diplomasi yönünü açık tutarak Suriye Devleti’nin bu sorunu meşru güç kullanma yolu ile çözebileceğini belirtmekte, bir taraftan hem Suriye hem de Türkiye için SDG adı ile PKK/YPG-PYD terör örgütünün müşterek bir tehdit oluşturduğunu ve gerekirse Suriye Ordusu’na yapacağı bir operasyonda destek verebileceğini ifade etmektedir. Operasyon gerekçesi Suriye için asayişin sağlanması ve devlet otoritesinin temini için egemen bir devletin meşru hakkı olurken Türkiye için meşru müdafaa hakkı olarak uluslararası hukuka uygun bir gerekçe teşkil etmektedir.